Dziennik |
Raport ING-EEC: Jak wzmocnić potencjał polskich firm. Biznes wobec presji demograficznej i globalnej konkurencji.
Raport powstał na podstawie pogłębionych wywiadów z 30 menedżerami, liderami biznesu w Polsce oraz przedstawicielami wybranych organizacji branżowych, w połączeniu z analizą makroekonomiczną i sektorową ekonomistów ING Banku Śląskiego. Jest to już piąta edycja badania jakościowego ING Banku Śląskiego i Europejskiego Kongresu Gospodarczego (EEC).
Główne wnioski
- Dwa niekorzystne, długofalowe czynniki strukturalne – demografia i konkurencja globalna. Choć dziś uwagę firm absorbuje szok naftowy i niepewność geopolityczna, to na potencjał ich rozwoju niekorzystnie wpływają dwa długofalowe czynniki strukturalne: pogarszająca się demografia i rosnąca presja konkurencji globalnej, głównie w przemyśle i przed wszystkim z Chin.
- Kreatywna reakcja firm na trendy demograficzne i ograniczoną podaż pracy. Cieszy, że w odpowiedzi na to wyzwanie przedsiębiorstwa w naszym kraju przeszły z postawy defensywnej do kreatywnej. Niemniej jednak polskie firmy wydają się nadmiernie kreatywne w utrzymaniu statusu quo, jakim jest model wzrostu oparty na taniej pracy i potrafią ściągnąć pracowników nawet z Ameryki Południowej. Dostrzegają jednak potencjał do systematycznego wzmacniania kompetencji własnych pracowników.
- Kluczowym sposobem na wzrost produktywności są jednak inwestycje w technologie. Pod tym względem nasze badanie przynosi pesymistyczne wnioski. Polskie firmy wykazują nadmierną ostrożność w decyzjach inwestycyjnych, mają dystans do finansowania zewnętrznego, robotyzacja nawet spowolniła a adaptacja AI idzie najwolniej w UE. To zaś utrwala ich niską innowacyjność, ale także stanowi barierę w ekspansji.
- Nierówna konkurencja z Chinami i postulaty wsparcia ze strony UE i polityk krajowych. Chińska konkurencja zaskoczyła polskie firmy tempem wpływu na rynki, zasięgiem i jakością. Azjatyckie podmioty konkurują już produktem gotowym i w niektórych sektorach ich udział w rynku unijnym jest bardzo wysoki (AGD - ponad 50%). Niektóre polskie firmy potrafią wytrzymać presję konkurencyjną. Niszą, gdzie azjatycka konkurencja nie działa, jest obronność albo cyberbezpieczeństwo.
- Do skalowania działalności, także przez umiędzynarodowienie, zniechęcają polityki unijne i krajowe, wspierające głównie firmy sektora MŚP. Regulacje i instrumenty publiczne powinny promować nie tylko firmy małe czy średnie, ale także duże. To pozwoli zmieniać obecną strukturę z ponadprzeciętnie dużym udziałem MŚP. Polityki unijne i krajowe, poprzez promocję sektora MŚP, prawdopodobnie nieintencjonalnie podkopują bodźce do skalowania działalności polskich firm.
- W poszukiwaniu złotego środka: między zyskiem a ryzykiem w wykorzystaniu finansowania zewnętrznego dla rozwoju firm. Pod względem wskaźników makroekonomicznych jesteśmy już gospodarką rozwiniętą, natomiast w zachowaniach dotyczących finansowania polski biznes wykazuje bardzo ostrożne podejście charakterystyczne dla gospodarek wschodzących. Jednakże w czasie, kiedy polski model wzrostu gospodarczego musi w większym stopniu polegać na inwestycjach i innowacjach, a nie na taniej pracy, polski biznes potrzebuje przedefiniowania podejścia do zysku i ryzyka oraz większego wykorzystania finansowania zewnętrznego w swoim dalszym rozwoju.