Serwis ekonomiczny ING

Wiadomości zagraniczne

Wojna na Bliskim Wschodzie: Niełatwe przygotowania do oficjalnego podpisania porozumienia USA-Iran.

·       Ceny surowców energetycznych istotnie spadły na wieść o nadchodzącym wstępnym porozumieniu USA-Iran, ale pozostają podwyższone, co odzwierciedla utrzymujące tarcia między wieloma stronami w tym konflikcie. Dziś rano ropa naftowa Brent kosztuje niespełna US$83 za baryłkę (wczoraj rano było to około US$84), a gaz ziemny (TTF 1M) niespełna €43 za MWh, podczas gdy wczoraj rano było to około €44.

·       Biały Dom poinformował wczoraj, że porozumienie USA-Iran zostało podpisane (parafowane) przez prezydenta USA Donalda Trumpa i wiceprezydenta J.D. Vance’a oraz przewodniczącego irańskiego parlamentu Mohammada Ghalibafa. Jej szczegóły mają być opublikowane w ciągu 1-2 dni. Trump poinformował wczoraj, że statki z ropą naftową zaczęły wypływać z Cieśniny Ormuz i południowa część szlaku przez cieśninę jest całkowicie bezpieczna. W wywiadzie dla New York Times Trump zagroził, że jeśli Iran nie zawrze ostatecznego porozumienia nuklearnego, wówczas USA wznowią ataki. Według Trumpa Cieśnina będzie na stałe wolna od opłat i będzie całkowicie otwarta w piątek. Również wiceprezydent Vance powiedział wczoraj, że Cieśnina Ormuz będzie wolna od opłat tranzytowych.

·       Przed planowanym na piątek oficjalnym podpisaniem porozumienia pokojowego między USA i Iranem, strony przeprowadzą rozmowy przygotowawcze w Dosze w Katarze.

·       Rzecznik irańskiego MSZ Baghai powiedział wczoraj, że Iran będzie pobierać opłaty za usługi morskie od statków przepływających przez cieśninę Ormuz i dodał, że USA zobowiązały się do wypłaty reparacji za szkody wojenne i uwolnienia irańskich aktywów zamrożonych za granicą. Iran będzie zabiegać o ratyfikację ostatecznego porozumienia z USA przez Radę Bezpieczeństwa ONZ. Według agencji Fars, Iran dodał do umowy zapis o opłatach za usługi morskie tuż przed ogłoszeniem porozumienia z USA.

·       Izrael skrytykował ogłoszone porozumienie USA-Iran, politycy koalicji i opozycji uznali je za katastrofę i zagrożenie dla bezpieczeństwa ich kraju. Premier Netanjahu powiedział, że Izrael zostanie w Strefie Gazy, Libanie i Syrii tak długo, jak będzie trzeba.

·       Francja, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy zasygnalizowały gotowość do udziału w misji stabilizacyjnej w Cieśninie Ormuz. Przywódcy tych krajów poinformowali o tym przywódcy tych krajów. Już wczoraj rano prezydent Francji Emmanuel Macron powiedział, że Francja i Wielka Brytania są gotowe wesprzeć otwarcie cieśniny po wstępnym porozumieniu USA-Iran. Macron gości prezydenta Trumpa podczas szczytu grupy G7 w Evians-les-Bains we Francji. Wczoraj Trump powiedział, że jeśli Francja nie zniesie podatku od usług cyfrowych, to USA nałożą 100% cła na francuskie wina.

USA: Produkcja przemysłowa lekko poniżej konsensusu.

·       Produkcja przemysłowa w USA wzrosła o 0,1%m/m w maju, lekko poniżej konsensusu 0,3%, po wzroście o 0,9% miesiąc wcześniej (po korekcie w górę z 0,7%).

Strefa euro: Produkcja przemysłowa w kwietniu lekko poniżej konsensusu.

·       Produkcja przemysłowa w strefie euro wzrosła o 0,1%m/m w kwietniu, lekko poniżej konsensusu 0,2%, po wzroście o 0,4% miesiąc wcześniej (po korekcie w górę z 0,2%).

Japonia: Podwyżka stóp procentowych o 25pb do 1,0%, najwyżej od 1995.

·       Zgodnie z oczekiwaniami większości analityków, Bank Japonii (BoJ), stosunkiem głosów 7:1 podwyższył dziś główną stopę procentową overnight call o 25pb do 1,0%. Jest to najwyższy poziom od 1995. Na posiedzeniu BoJ nie był obecny gubernator Kazuo Ueda, który od ub. tygodnia przebywa w szpitalu.

Chiny: Spadek sprzedaży detalicznej przy solidnym wzroście produkcji przemysłowej w maju.

·       Sprzedaż detaliczna w Chinach spadła w maju o 0,6%r/r, poniżej -0,2% według konsensusu, oraz po +0,2% w kwietniu. W ujęciu skumulowanym od początku roku (YTD) sprzedaż wzrosła zaledwie o 1,4%r/r i spowolniła z 1,9% miesiąc wcześniej.

·       Natomiast produkcja przemysłowa wzrosła o 4,5%r/r w maju, lekko powyżej konsensusu 4,4%, i przyśpieszyła z 4,1% w kwietniu. W ujęciu skumulowanym od początku roku (YTD) produkcja wzrosłą o 5,4%r/r, po 5,6% miesiąc wcześniej, lecz przy 5,3% według konsensusu.

·       Dane za maj potwierdzają, że przemysł i sprzedaż eksportowa wciąż stanowią koło zamachowe chińskiego wzrostu gospodarczego, a popyt wewnętrzny, w tym konsumpcja prywatna, pozostają przytłumione. Takie warunki skłaniają firmy chińskie do ekspansji zagranicznej, co jest pozytywnym czynnikiem dla europejskiej czy polskiej inflacji, ale stanowi zagrożenie dla wzrostu gospodarczego w krajach UE.

Wiadomości krajowe

Rzecznik rządu: Wychodzenie z regulowania cen paliw będzie stopniowe.

·       Adam Szłapka poinformował, iż rząd będzie stopniowo wychodził z regulowania cen paliw. Wskazał, że pierwszym etapem będzie powrót do wyższej akcyzy, dłużej utrzymywane będą obniżone stawki VAT oraz cena regulowana. Rzecznik rządu wskazał, że program kosztował miesięcznie PLN1,6mld, ale zapobiegł drastycznemu wzrostowi inflacji.

·       Wpływ tych zmian na inflację CPI będzie naszym zdaniem ograniczony przez spadki cen ropy naftowej na rynkach międzynarodowych w okolice lekko powyżej US$80 za baryłkę (Brent) i jest uwzględniony w naszych prognozach. Wskazują one, że inflacja CPI w najbliższych miesiącach będzie kształtować się nieznacznie powyżej 3% r/r a więc wciąż w przedziale dopuszczalnych wahań wokół celu NBP.

GUS potwierdza majowy nieoczekiwany spadek inflacji CPI w maju.

·       GUS potwierdził wstępny szacunek majowej inflacji na poziomie 3,1%r/r oraz 0,6%m/m. Za niewielkim spadkiem inflacji względem poziomu z kwietnia (3,2%r/r) odpowiadał przede wszystkim spadek cen żywności i napojów bezalkoholowych, których dynamika miesięczna była zaskakująco niska na tle danych historycznych dla maja (0,5%r/r oraz -1,0m/m). W ujęciu rocznym, wyraźnie staniały oleje i tłuszcze (-16,7%r/r), mięso (-4,5%r/r), zboża (-3,0%r/r) i warzywa (-2,2%r/r), zaś dynamika cen nabiału jest relatywnie niska (0,6%r/r). Na tym tle wyróżnia się wysoka dynamika roczna cen owoców (5,0%r/r). O ile obecnie ceny żywności są ograniczane przez wysokie zapasy, to warunki pogodowe oraz wzrost cen nawozów mogą przełożyć się na szybszy wzrost cen żywności w drugiej połowie roku i  w roku przyszłym. Ceny nośników energii nie zmieniły się względem kwietnia, zaś ich dynamika roczna wyniosła 4,9%r/r, nieznacznie poniżej wstępnych danych sprzed dwóch tygodni (5,0%r/r). GUS potwierdził natomiast szacunki dotyczące dynamiki cen paliw (12,3%r/r i -0,1%m/m).

·       Dane wskazują, że inflacja bazowa wzrosła z 3,0%r/r w kwietniu do 3,1% w maju. Szok energetyczny działa, ale jego wpływ jest ograniczony. Wzrosły ceny biletów lotniczych (do 10,2%r/r), podobnie w przypadku podróży zagranicznych (8,9%r/r) oraz zakwaterowania krajowego (3,8%r/r). Jednocześnie spadły ceny wielu towarów, od odzieży, aż po wiele innych, np. w kategorii rekreacja i kultura, czy wyposażenie mieszkania. Naszym zdaniem, działa bariera popytu (duże podwyżki z poprzednich lat wywindowały ceny do takiego poziomu, że obecnie napotykają barierę w postaci niskiego tempa realnych dochodów). Wciąż działa także dezinflacyjny wpływ importu z Chin, które przekierowały swój eksport na inne rynki po podwyżkach amerykańskich ceł.

·       Dziś poznamy dane NBP o inflacji bazowej w maju. Spodziewamy się niewielkiego wzrostu do 3,1%r/r z 3,0% miesiąc wcześniej.

L. Kotecki (RPP): Stopy procentowe stabilne co najmniej do końca 2026 roku.

·       W wywiadzie dla agencji Bloomberg Ludwik Kotecki z Rady Polityki Pieniężnej ocenił, iż prawdopodobieństwo zmiany stóp procentowych w Polsce do 1kw27 roku jest niewielkie. W ocenie członka RPP, skłonność Rady do podwyżek stóp procentowych jest nieco mniejsza niż przed miesiącem, choć „nawet wtedy nie był to najbardziej prawdopodobny scenariusz”. Zdaniem Ludwika Koteckiego wstępne porozumienie USA z Iranem jest źródłem optymizmu względem wpływu konfliktu na inflację i PKB w Polsce, lecz nie jest to moment na sygnalizowanie powrotu do obniżek stóp procentowych.

·       Przypomnijmy, iż w minionym tygodniu Ireneusz Dąbrowski Z RPP ocenił, iż w związku ze spadkiem inflacji nie ma (na razie) powodów do podwyżki stóp procentowych, a jeśli sytuacja globalna się uspokoi powinna być jeszcze przestrzeń do obniżki kosztu pieniądza. W ocenie Dąbrowskiego inflacja CPI powinna pozostawać pod kontrolą, co ogranicza przestrzeń do zacieśniania monetarnego. Jednoczenie w sytuacji, gdy minie szok podażowy (na rynkach ropy naftowej) a sytuacja międzynarodowa się uspokoi możliwy jest powrót do obniżek stóp procentowych. Również w ubiegłym tygodniu Gabriela Masłowska z RPP oceniła, iż obecnie obniżki stóp procentowych są bardziej prawdopodobne niż podwyżki. Naszym zdaniem stopy procentowe w Polsce pozostaną niezmienione w 2026.

MinFin: deficyt budżetu po maju wyniósł ok. PLN108,2mld

·       Ministerstwo Finansów poinformowało, że deficyt budżetowy po maju wzrósł do PLN108mld (39,8% planu rocznego z ustawy budżetowej). W okresie styczeń-maj dochody wyniosły PLN233,3mld (36,1% planu), a wydatki przekroczyły PLN341,5mld (37,2% planu). Ustawa budżetowa na 2026 rok zakłada maksymalny deficyt w wysokości PLN271,7mld.

Kosiniak-Kamysz: Gwarancje amerykańskie US$4mld w ramach Foreign Military Financing.

·       Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, poinformował, ze Polska otrzymała US$4mld gwarancji w amerykańskim programie Foreign Military Financing, czyli amerykańskim programie SAFE.

Komentarz rynkowy

Rynek FX: Wstrzemięźliwa reakcja rynków walutowych na porozumienie USA – Iran. Złoty nie korzysta na nieco lepszych nastrojach rynkowych z uwagi na redukowanie oczekiwań na podwyżki stóp procentowych w Polsce.

·       Mimo, iż początek nowego tygodnia przyniósł sporą dawkę optymizmu związaną z zawarciem wstępnego (60-dniowego) porozumienia pomiędzy Iranem i USA (będzie ono podpisane prawdopodobnie w piątek), to reakcja kursu €/US$ była stonowana. Notowania przesunęły się w górę o około pół centa do poziomu 1,1622 (istotny poziom oporu technicznego), by jednak na koniec dnia powrócić w okolice 1,1580. Ostrożna reakcja inwestorów może wynikać z: 1) kruchości porozumienia, 2) braku szczegółów planu pokojowego, czy 3) wyczekiwania na wynik posiedzenia amerykańskiej Rezerwy Federalnej (jutro). Zakładamy, iż stopy procentowe Fed zostaną utrzymane a dla inwestorów istotna będzie konferencja i rozkład ryzyk przedstawiany przez nowego prezesa Fed. Mimo, iż bieżąca sytuacja gospodarcza tego nie uzasadnia, to rynek dolara pozostanie wyczulony na jakiekolwiek gołębie sygnały Kevina Warsha. Tydzień obfitujący w posiedzenia banków centralnych otworzyło posiedzenie Banku Japonii. Zakończyło się ono podwyżką stóp procentowych o 25bp do najwyższego poziomu od 1995 roku tj. 1,0%. BoJ zasygnalizował, że planowana jest dalsza normalizacja polityki pieniężnej. Rynek jena przyjął wynik posiedzenia relatywnie spokojnie.

·       Złoty słabł wczoraj a kurs €/PLN przesunął się powyżej poziomu 4,24 co było nieintuicyjne wobec początkowych wzrostów pary €/US$. Widać wyraźnie, iż polskiej walucie aprecjacja przychodzi z trudem nawet w obliczu relatywnie pozytywnych nastrojów globalnych. Zrzucamy to na karb szybko ograniczanych w ostatnich dniach oczekiwań na podwyżki stóp procentowych pod wpływem taniejącej ropy, ale i dość łagodnych komentarzy przedstawicieli Rady Polityki Pieniężnej. Pod ich wpływem rynek niemal całkowicie wykasował tegoroczne zacieśnianie monetarne. Tym bardziej, iż wczoraj finalny odczyt majowej inflacji CPI potwierdził jej nieoczekiwany spadek. Z drugiej strony, inwestorzy zagraniczni skupiają się na węgierskim forincie, który od kwietniowych wyborów parlamentarnych jeszcze mocniej wszedł w orbitę zainteresowań inwestorów zagranicznych oraz czeskiej koronie, gdzie w tym tygodniu oczekuje się podwyżki stóp procentowych.

Rynek FI: Rentowność POLGBs zniżkuje w ślad za spadkami cen ropy naftowej, ale i komentarzami członków Rady Polityki Pieniężnej. Rynek Treasuries koncentruje się na jutrzejszą decyzję Fed.   

·       Spadki dochodowości na bazowych rynkach długu były wczoraj kosmetyczne. Mimo taniejącej cen ropy naftowej zakres zniżki rentowności można uznać na rozczarowujący. Rynek pozostaje wstrzemięźliwy w reakcji ostrożnie podchodząc do wstępnego porozumienia pokojowego, ale i wyczekując na wyniki licznych w tym tygodniu posiedzeń banków centralnych. Dla perspektyw Treasuries najważniejsza będzie narracja amerykańskiej Rezerwy Federalnej towarzysząca decyzji o stabilizacji stóp procentowych. Debiut Kevina Warsha w fotelu prezesa FOMC będzie przedmiotem szczególnej uwagi inwestorów i okazją do zweryfikowania bieżącej ścieżki stóp procentowych wycenianej przez rynki. W Europie poniedziałkowa sesja przyniosła spadek dochodowości Bunda o 4pb do 2,95%. Rynek odebrał informacje o porozumieniu USA – Iran jako argument za nieznacznym zmniejszeniem jastrzębich oczekiwań dotyczących przyszłych ruchów Europejskiego Banku Centralnego.

Miks łagodnych w stosunku do rynkowych wycen komentarzy przedstawicieli Rady Polityki Pieniężnej do spółki z poprawą nastrojów globalnych po ogłoszeniu porozumienia USA – Iran skutkuje wyraźnym spadkiem dochodowości POLGBs. Od ubiegłego wtorku rentowność 10-latki obniżyła się już o 40bp do poziomu 5,45% tj. 2-miesięcznego minimum. W tym czasie rynek wykasował narosłe oczekiwania na podwyżki stóp procentowych w 2026 oraz kopiował spadki rynków bazowych. Wciąż jednak na wysokim poziomie utrzymują się stawki asset swap. Tu sytuacji nie zmieniły ani informacje o stopniowym wychodzeniu rządu z kosztownego programu Ceny Paliwa Niżej, ani najnowsze dane o wykonaniu budżetu państwa. Testem nastawienia inwestorów do polskiego długu będzie jutrzejszy przetarg, na którym Ministerstwo Finansów zaoferuje do sprzedaży obligacje za PLN6-12mld (spodziewamy się solidnego popytu) oraz czwartkowa - pierwsza w historii - aukcja zamiany w ramach Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, którą przeprowadzi Bank Gospodarstwa Krajowego.