Serwis ekonomiczny ING

Wiadomości zagraniczne

Wojna na Bliskim Wschodzie: Ropa poniżej US$80.

• Dziś rano ropa naftowa Brent jest notowana w cenie poniżej US$79 za baryłkę (wczoraj rano była lekko powyżej US$83), a gaz ziemny (TTF 1M) lekko poniżej  €42 za MWh, podczas gdy wczoraj rano kosztował prawie €44. Agencja AFP podała wczoraj, że ceremonia podpisania wstępnego porozumienia USA-Iran obędzie się w piątek w szwajcarskim kurorcie Buergenstock. Delegacji amerykańskiej ma przewodniczyć wiceprezydent J.D. Vance.
• Przebywający na szczycie G7 we francuskim Evian prezydent USA Donald Trump powiedział, że kolejny etap negocjacji z Iranem będzie łatwiejszy niż zawarcie wstępnego porozumienia. Dla niego najważniejsze jest, by Iran nigdy nie pozyskał broni jądrowej. Dodał, że USA nie będą inwestować żadnych pieniędzy w Iranie.
• J.D. Vance powiedział wczoraj w Fox News, że Trump może opublikować treść porozumienia przed piątkiem.
• Przedstawiamy poniżej – za Onet.pl - skrótowo 14 punktów Memorandum of Understanding (MoU):

1.     Natychmiastowe i trwałe zakończenie wojny na wszystkich frontach, w tym w Libanie

2.     Zobowiązanie stron do poszanowania swojej suwerenności i integralności terytorialnej oraz do powstrzymania się od ingerencji w sprawy wewnętrzne

3.     Ostateczne porozumienie w ciągu 60 dni, z możliwością przedłużenia za zgodą obu stron

4.     Zniesienie blokady morskiej przez USA i pełna przepustowość ruchu morskiego w ciągu 30 dni, wycofanie sił amerykańskich z obszarów przyległych w ciągu 30 dni od zawarcia ostatecznego porozumienia

5.     Iran podejmie kroki w celu wznowienia ruchu statków handlowych z Zatoki Perskiej do Morza Omańskiego i odwrotnie, aby w ciągu 30 dni osiągnąć poziom sprzed wojny, usunięcie przeszkód technicznych i rozminowanie przez Iran

6.     USA i partnerzy regionalni opracuje kompleksowy plan odbudowy i rozwoju Iranu z finansowaniem co najmniej US$300mld

7.     USA zniosą wszystkie sankcje nałożone na Iran

8.     Iran nigdy nie wyprodukuje broni jądrowej, los materiałów wzbogaconych rozstrzygnie ostateczne porozumienie

9.     Utrzymanie status quo jeśli chodzi o program nuklearny Iranu i obecność wojskową USA w regionie do czasu zawarcia ostatecznego porozumienia

10.   Tymczasowe zwolnienia (waivery) z sankcji USA na okres do zniesienia sankcji na eksport irańskiej ropy naftowej i produktów pochodnych i wszystkich powiązanych usług

11.   Stopniowe odblokowywanie zamrożonych irańskich środków finansowych w miarę postępu negocjacji ostatecznego porozumienia

12.   Strony ustalą mechanizm wdrażania porozumienia

13.   Po podpisaniu tego MoU i spełnieniu artykułów 4, 5, 10, 11, strony będą negocjować wyłącznie pozostałe artykuły

14.   Zatwierdzenie porozumienia przez wiążącą rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ.

• Agencja Reutera podała, ze przewidziane w porozumieniu US$300mld (Punkt 6) to prywatny mechanizm inwestycyjny, i zebrano już US$150 w pięciu regionach świata, przez firmy mające siedziby w USA, państwach Zatoki Perskiej, Azji, Ameryce Południowej i Afryce. Fundusz ma funkcjonować dopiero po podpisaniu końcowego porozumienia.

USA: Dziś pierwsze posiedzenie FOMC ws. stóp procentowych pod wodzą Kevina Warha, stopy Fed bez zmian. Rozczarowujące dane o nowych inwestycjach budowy domów w maju.

• Sądzimy, że dziś amerykański Fed utrzyma stopy procentowe bez zmian i przyjmie bardziej jastrzębi ton w reakcji na solidne dane z rynku pracy i podwyższoną inflację z powodu wyższych cen paliw. Wykres dot-plot może pokazać, że więcej przedstawicieli Fed oczekuje podwyżek stóp przed końcem roku niż ich obniżek, co może tworzyć trudny kontekst dla nowego przewodniczącego Fed, Kevina Warsha. Spodziewamy się, że Fed nie zmieni stóp procentowych do końca roku, a kolejnym ruchem będzie obniżka stóp, ale dopiero w 2kw27.
• Z danych gospodarczych - w maju liczba rozpoczętych inwestycji budowy domów spadła do 1,177mln w ujęciu rocznym z 1,392mln w kwietniu, poniżej konsensusu 1,430mln. Natomiast liczba nowych pozwoleń na budowę domów (1,413mln) była bliska konsensusu (1,418mln), choć niższa niż miesiąc wcześniej (1,423mln).

Niemcy: Poprawa indeksu ZEW w czerwcu.

• Indeks zaufania niemieckich analityków i inwestorów instytucjonalnych ZEW odbił w czerwcu do +10,5, powyżej -5,5 według konsensusu, oraz po -10,2 miesiąc wcześniej.

Wielka Brytania: Inflacja poniżej 3% w maju, nie ma potrzeby podwyżki stóp BoE jutro.

• Indeks cen konsumpcyjnych wzrósł o 2,8%r/r w maju, podobnie jak w kwietniu, poniżej konsensusu 3,0%. W ujęciu miesięcznym wzrost cen zwolnił do 0,2%m/m w maju z 0,7% w kwietniu, poniżej konsensusu 0,4%. Inflacja bazowa (2,6%r/r) była nieco wyższa niż miesiąc wcześniej (2,5%), ale poniżej oczekiwań 2,7%.
• Porozumienie USA-Iran i odczyt inflacji CPI wzmacniają nasze oczekiwania na utrzymanie stóp procentowych przez Bank Anglii bez zmian na jutrzejszym posiedzeniu.

Grupa G7 ma zwiększyć presję na Rosję przez sankcje na ropę naftową i gaz ziemny.

• Agencja AFP podała, że na szczycie w Evian przywódcy G7 zgodzili się na zwiększenie presji na Rosję poprzez sankcje na rosyjską ropę i gaz.
• Przywódcy G7 wyrazili poparcie dla Ukrainy i zapowiedzieli dalsze wsparcie dla Kijowa. Prezydent Trump zapowiedział, że wkrótce będzie mógł przywrócić sankcje na rosyjską ropę naftową załadowaną na statki, dotychczasowe zwolnienie z sankcji wygasa dziś. Sekretarz skarbu wydał dotychczas 3 licencje o miesięcznej ważności zawieszające stosowanie tych sankcji.

Wiadomości krajowe

Rząd pracuje nad uszczelnieniem systemu opłaty cukrowej.

• Z wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów wynika, iż rząd chce w 3kw. przyjąć projekt dotyczący uszczelnienia systemu opłaty cukrowej i aktualizacji jej wysokości. Zasadniczym celem projektowanych zmian jest m. in. aktualizacja wysokości opłaty stałej i zmiennej za zawartość cukrów lub słodzików w napoju, opłaty stałej za zawartość kofeiny lub tauryny, które występują m.in. w napojach energetycznych oraz wysokości maksymalnej opłaty. Projektowane zmiany umożliwią również zwiększenie przychodu Narodowego Funduszu Zdrowia. 96,5%. wpływów z opłaty od środków spożywczych trafia bezpośrednio do NFZ, który przeznacza te środki na działania edukacyjne i profilaktyczne, a także na finansowanie świadczeń zdrowotnych związanych z leczeniem skutków nadwagi i otyłości. W 3kw. rząd chce ponadto przyjąć projekt dotyczący podwyższenia stawki ALK tj. od alkoholu w opakowaniach nieprzekraczających 300ml, tzw. „małpki”. W tym przypadku całość wpływów ma trafić do NFZ.

Rzecznik rządu: Projekt windfall tax przyjęty.

• Rzecznik rządu Adam Szłapka poinformował o przyjęciu przez rząd projektu ustawy od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych osiągniętych w okresie od marca do grudnia 2026 roku. Jest to rozwiązanie towarzyszące projektowi Ceny Paliwa Niżej (CPN). Tzw. windfall tax ma uzupełnić dochody budżetu uszczuplone w związku z funkcjonowaniem programu CPN, którego miesięczny koszt wynosi PLN1,6mld. Jak wskazano w komunikacie Ministerstwa Finansów stawka podatku w proponowanej ustawie od nadzwyczajnych zysków wyniesie 60% wyliczonej podstawy opodatkowania (nadzwyczajnego zysku). Podatek będzie rozliczany za pomocą miesięcznych zaliczek obliczanych narastająco oraz w ramach ostatecznego rozliczenia rocznego składanego do 30 kwietnia 2027 roku. Pierwsza zaliczka, obejmująca okres od marca do lipca 2026 r., zostanie rozłożona na cztery równe części, płatne w terminach od września do grudnia 2026 r. Według ustawy, podatnicy zapłacą w tym i przyszłym roku łącznie PLN4mld. Planowany termin wejścia w życie ustawy to 1 sierpnia 2026.

A.Domański: Pięć impulsów inwestycyjnych rządu.

• Minister finansów poinformował, iż rząd chce przyspieszyć inwestycje w Polsce a najnowszym narzędziem do stworzenia „najlepszych możliwych warunków inwestycji dla przedsiębiorstw” będzie pięć proponowanych impulsów tj:

1. Nowy program grantowy w ciągu dekady. Ma on na celu skuteczne konkurowanie o najbardziej zaawansowane technologicznie projekty tj. deeptech, robotyzacja.
2. Wsparcie inwestycji w czyste technologie. Celem jest przyspieszenie transformacji energetycznej.
3. Zmiany i wzmocnienie polskiej strefy inwestycji. Zgodnie z wypowiedziami ministra finansów w ostatnim roku wydano 656 decyzji o wsparciu inwestycji na łączną kwotę PLN22mld, z czego ponad 70% trafiło do sektora małych i średnich firm. Obecnie natomiast wydłużony zostanie okres obowiązywania decyzji o wsparciu z 15 do 20 lat, pełna gwarancja wykorzystania przyznanych ulg, cyfryzacja procesu.
4. Wzmocnienie Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych - program KUKE2.0. tj. rozszerzenie programu gwarancyjnego o nowe instrumenty wspierające nie tylko eksport, ale inne sektory (bezpieczeństwo, transformacja energetyczna, przemysł). Projekt zakłada radykalne zwiększenie zdolności kredytowej dla kluczowych sektorów gospodarki a potencjalna skala dodatkowego finansowania wyniesie ponad PLN20mld
5. Wsparcie start-upów poprzez nowy program Accelerate.pl. Ma on odpowiadać na zwiększenie liczby krajowych start-up’ów technologicznych gotowych do szybkiego wzrostu i ekspansji międzynarodowej. Zadaniem Accelerate.pl będzie połączeniem funduszy inwestycyjnych, przedsiębiorstw, ekspertów i innych organizacji w jeden system.

• Naszym zdaniem, zaprezentowane działania nie zmieniają istotnie sytuacji fiskalnej Polski. Strategia wyrastania z długu publicznego nie działa, a realne zatrzymanie wzrostu długu dałaby obniżka deficytu, poprzez cięcia wydatków i podwyżkę podatków. Skala potrzebnego dostosowania w budżecie, aby zatrzymać wzrost długu publicznego to około 4%PKB. Tyle należy obniżyć deficyt, aby dług przestał rosnąć (liczony jak %PKB).
• Powyższy program oceniamy pozytywnie. To przykłady polityk wspierających stronę podażową gospodarki, która ponownie zyskuje popularność w wielu krajach. Adresuje on potrzeby przed jakimi stoi polska gospodarka, której model wzrostu gospodarczego nie może w tak dużym stopniu opierać się na taniej i dostępnej pracy. Te rozwiązania adresują słabe inwestycje, niską innowacyjność gospodarki oraz sektor nowych technologii, który w Polsce ma potencjał, ale dotychczas wolno się rozwijał w stosunku do innych krajów, internacjonalizację polskich firm (w tym zakresie polski biznes jest podobnie zachowawczy, jak w przypadku prywatnych inwestycji krajowych).

Rząd przyjął uchwałę ws. działań na rzecz stałej bazy USA w Polsce

• Rząd przyjął we wtorek uchwałę ws. podjęcia działań w celu utworzenia stałej bazy Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych Ameryki na terytorium Polski. Z uchwały wynika, że szef MON ma m.in. przygotować propozycję lokalizacji bazy wraz z jej kosztami.

MFIPR: Przyjęto plan inwestycyjny Funduszu Bezpieczeństwa i Obrony.

• Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz ogłosiła, iż przyjęty został plan inwestycyjny Funduszu Bezpieczeństwa i Obrony. Na budowę schronów i zabezpieczeń ujęć wody przeznaczono kwotę PLN9,9mld, z kolei na budowę i modernizację infrastruktury kolejowej i drogowej na potrzeby mobilności wojskowej planuje się przeznaczyć PLN6,4mld a na zwiększenie cyberbezpieczeństwa i badania oraz rozwój odpowiednio PLN2,5mld i PLN4,1mld. Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności został utworzony przez Polskę ze środków Krajowego Planu Odbudowy.

NIK: Uczestnicy rynku otrzymali ograniczona informację w zakres polityki pieniężnej ze strony RPP w 2025 roku

• Najwyższa Izba Kontroli (NIK) oceniła, iż uczestnicy rynku otrzymywali ograniczona informację ze strony Rady Polityki Pieniężnej w zakresie polityki monetarnej. Zdaniem NIK Rada w komunikacji uzależniała swoje przyszłe decyzje od napływających informacji dotyczących perspektyw inflacji i aktywności gospodarczej. Taki warunkowy sposób informowania o oczekiwanych przez Radę przyszłych parametrach polityki pieniężnej powodował, iż uczestnicy rynku otrzymywali ograniczoną informację w tym zakresie. Jak wskazał NIK w „Analizie wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2025 r.” sformułowano wniosek pokontrolny dotyczący „dążenia do zapewnienia pełnej konsekwencji/spójności w komunikacji RPP w zakresie przedstawiania przesłanek mających wpływ na nastawienie Rady w realizowanej polityce pieniężnej.”

Komentarz rynkowy

Rynek FX: Taniejąca ropa naftowa nie robi większego wrażenia na notowaniach €/US$. Rynek dolara wyczekuje wyniku dzisiejszego posiedzenia amerykańskiej Rezerwy Federalnej – pierwszego pod wodzą Kevina Warsha. Zakładamy, że szef Fed balansować będzie pomiędzy ryzykami. Punktem uwagi jest zmiana nastawienia całego FOMC w nowych warunkach makro i po zmianie prezesa.

• Kurs €/US$ kontynuuje anemiczne wzrosty zmierzając w stronę 1,1621 tj. istotnego poziomu oporu. Taniejąca z każdym dniem tego tygodnia ropa naftowa nie zapewnia wystarczającego optymizmu, by notowania €/US$ rosły wyraźniej. W naszej ocenie związane jest to między innymi z wyczekiwaniem na wynik posiedzenia Fed. Zakładamy, iż dziś amerykańska Rezerwa Federalna utrzyma stopy procentowe a kluczowa dla zachowania rynku dolara będzie narracja nowego prezesa Kevina Warsha, jak również zestaw prognoz i oczekiwań bankierów centralnych nt. kolejnych ruchów FOMC (wykres dot-plot). Mimo, iż bieżąca sytuacja gospodarcza tego nie uzasadnia (inflacja w USA przekracza 4,0%r/r), tak rynek pozostanie wyczulony na jakiekolwiek gołębie sygnały ze strony szefa FOMC. Uważamy jednak, iż dziś nowy prezes Fed będzie starał się sprawnie balansować między ryzykami nie dając podstaw do istotnych zmian rynkowych wycen konsekwentnie zakładających podwyżki stóp procentowych w USA na przełomie 2026 i 2027 roku. Uzupełnieniem dzisiejszych makro wydarzeń będzie publikacja sprzedaży detalicznej za maj ze Stanów Zjednoczonych.
• Złoty umocnił się wczoraj o dwa grosze w relacji do euro tj. w największej skali w tym miesiącu czym wreszcie nawiązał do poprawy sentymentu inwestycyjnego po ogłoszeniu porozumienia USA - Iran. Kurs €/PLN obniżył się do 4,2340 i niewykluczone, że dziś próbować będzie złamać wspomniany opór techniczny. Przestrzeń do umocnienia złotego pozostaje jednak ograniczona (poziom 4,2250 jest kolejnym przystankiem technicznym). Warto zauważyć, iż polska waluta pozytywnie wyróżniała się wczoraj na tle np. czeskiej korony, która nieznacznie traciła na wartości. Złoty pozostaje pod wpływem wydarzeń globalnych, stąd dzisiejszy wynik posiedzenia Fed będzie istotny dla kierunku zmian €/PLN.

Rynek FI: Wycena Bunda, a tym samym i POLGBs, bardziej wrażliwe na przecenę ropy naftowej niż Treasuries. Dziś przetarg sprzedaży organizuje MinFin. Spodziewamy się solidnego popytu. Jutro pierwsza w historii aukcja zamiany BGK w ramach FPC-19.  

• Wycena amerykańskiego długu stabilizuje się w oczekiwaniu na wynik dzisiejszego posiedzenia Fed. Wrażenia na Treasuries nie robi taniejąca z każdym dniem ogłoszonego porozumienia USA – Iran ropa naftowa. Interpretujemy to jako koncentrację rynku bardziej na dzisiejszej konferencji Kevina Warsha (pierwszej na stanowisku prezesa Fed) aniżeli sytuacji na rynkach surowcowych. Narracja szefa FOMC będzie zatem kluczowa dla kierunku zmian Treasuries w drugiej połowie tygodnia. Poza prezentacją perspektyw polityki pieniężnej interesujące mogą okazać się możliwe sugestie na temat bilansu Fed. Dochodowość 10-latki USA wyczekuje wyniku posiedzenia na poziomie 4,43%. Odmiennie prezentuje się sytuacja na niemieckim długu, który doświadcza spadków dochodowości w związku z taniejącą ropą naftową a przez to i topniejącymi oczekiwaniami na kolejne podwyżki stóp procentowych Europejskiego Banku Centralnego. Rentowność długiego końca niemieckiej krzywej obniżyła się do poziomu 2,90% a więc dolnego ograniczenia 3-miesięcznego przedziału (2,90-3,10%). Wybicie dołem ze wspomnianego pasma dawałoby – na gruncie analizy technicznej - szansę na niemal 20bp ruch.
• Dochodowość krajowej krzywej zniżkowała kolejny dzień z rzędu naśladując zachowanie niemieckiego Bunda, ale i znajdując wsparcie w niedawnych wypowiedziach przedstawicieli Rady Polityki Pieniężnej na temat kolejnych ruchów RPP, który były zdecydowanie bardziej łagodne od rynkowych wycen. W naszej ocenie, po tak znaczącym ruchu (w tydzień dochodowość 10-latki obniżyła się o około 40pb) rynek POLGBs łapie niewielką zadyszkę. Podczas wczorajszej sesji rynek nie utrzymał dziennych minimów rentowności (5,39%), odbił się od oporu technicznego i zakończył notowania na poziomie 5,44%. Niewykluczone, iż ma to związek z pozycjonowaniem się pod dzisiejszy przetarg sprzedaży. Ministerstwo Finansów zaoferuje obligacje za PLN6-12mld (spodziewamy się solidnego popytu). Jutro natomiast odbędzie się - pierwsza w historii - aukcja zamiany w ramach Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 przeprowadzi Bank Gospodarstwa Krajowego. BGK zaoferuje do sprzedaży papiery serii FPC0229, FPC0231, FPC0332 i FPC0235 a odkupi FPC0427.