Serwis ekonomiczny ING

Wiadomości zagraniczne

Sytuacja na Bliskim Wschodzie: Ceny ropy w górę po amerykańskich atakach odwetowych.

• Minionej nocy amerykańskie siły zaatakowały ponad 80 irańskich celów przy użyciu precyzyjnej amunicji w odwecie za irański atak rakietowy na dwa statki w nocy z niedzieli na poniedziałek. Amerykanie zaatakowali irańskie systemy obrony powietrznej, sieci dowodzenia i kontroli, przybrzeżne stacje radarowe oraz ponad 60 małych łodzi należących do Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC), znajdujących się w rejonie Cieśniny Ormuz.
• W komunikacie amerykańskie dowództwo CENTCOM wspomniało, że Iran ostatnio zaatakował trzy statki handlowe przepływające przez cieśninę, które płynęły wzdłuż wybrzeża Omanu, szlakiem zabezpieczonym przez USA. Według CENTCOM było to naruszenie zawieszenia broni. Według danych Bloomberga, w ciągu ostatniej doby przez cieśninę przeprawiło się 29 statków (w tym 24 wypłynęły z Zatoki Perskiej).
• Według dziennika Wall Street Journal amerykański odwet był 4-5 razy większy pod względem skali i siły rażenia od poprzednich uderzeń po zawarciu wstępnego porozumienia USA-Iran, ale USA wciąż uznają zawieszenie broni za obowiązujące. Iran ostrzegł, że jego odpowiedź będzie miażdżąca (drony już zostały wystrzelone w kierunku Bahrajnu) i nie pozwoli na ingerencję w zarządzanie Cieśniną Ormuz, a jedynym bezpiecznym szlakiem są trasy wyznaczone przez Iran.
• Przed amerykańskim atakiem, departament skarbu USA cofnął licencję, zawieszającą na 60 dni sankcje na sprzedaż irańskiej ropy, co było elementem wstępnego porozumienia USA-Iran. Dalsze kupowanie irańskiej ropy będzie możliwe tylko do 17 lipca, o ile środki będą wpłacane na konto kontrolowane przez USA. Według Iranu decyzja ta narusza podpisane w połowie czerwca memorandum.
• Rynek ropy zareagował na wzrost napięcia na linii USA-Iran. Dziś rano ropa naftowa Brent kosztuje około US$77 za bbl., prawie US$ więcej niż na wczorajszym otwarciu. Ceny gazu ziemnego (TTF 1M) wspięły się na poziom powyżej €48 za MWh, wczoraj rano były około €3 niższe.

Szczyt NATO: Szereg zobowiązań zakupowych dla przemysłu obronnego, ale atmosfera ciężka z powodu retoryki Trumpa.

• Podczas szczytu NATO w Ankarze, sekretarz generalny sojuszu Mark Rutte wezwał do transatlantyckiej rewolucji w przemyśle obronnym i większych inwestycji obronnych. Stwierdził, że już widać efekty zobowiązania zwiększenia wydatków na obronność do 5%PKB do 2035, bo europejscy członkowie NATO i Kanada istotnie zwiększyły te wydatki, ale wciąż potrzeba ich zwiększenia. Według danych NATO, w tym roku pięć krajów NATO, w tym Polska, osiągnie nowy wyznaczony cel 3,5%PKB wydatków obronnych (wcześniej 2%PKB oraz 1,5%PKB wydatków na szersze kategorie bezpieczeństwa, w tym m.in. cyberbezpieczeństwo). W relacji do PKB na obronność najwięcej wydają Litwa (5,3%PKB), Estonia, Łotwa, Polska (4,7%PKB) i Grecja. W tym ujęciu najmniej (około 2%PKB) wydają: Albania, Słowenia, Czechy, Belgia, Hiszpania, Słowacja, Chorwacja i Luksemburg.  USA przeznaczają na obronność 3,2%PKB, całe NATO 2,9%PKB.
• Według Rutte NATO w ciągu roku podwoiło swoje zdolności do produkcji pocisków artyleryjskich (4mln rocznie). Rutte powiedział, że w ciągu najbliższych 5 lat kraje NATO zainwestują ponad US$40mld w obronę przeciwdronową. Rutte ogłosił także uruchomienie wielonarodowego projektu, obejmującego 12 krajów sojuszu  wzmocnienia współpracy przy pozyskiwaniu, magazynowaniu i transporcie surowców krytycznych na potrzeby przemysłu obronnego (do projektu przystąpiły: Belgia, Kanada, Dania, Finlandia, Grecja, Włochy, Luksemburg, Holandia, Norwegia, Hiszpania, Szwecja i Turcja).
• Na marginesie szczytu NATO, amerykański wiceminister Michael Duffy powiedział, że USA nie wykluczają produkcji zaawansowanych pocisków PAC-3 do systemów Patriot poza granicami kraju. We wtorek USA, Polska, Niemcy, Holandia i Szwecja podpisały oświadczenie z firmą Lockheed Martin w sprawie utworzenia europejskiego centrum serwisowania tych pocisków.
• Atmosfera podczas szczytu NATO nie jest najlepsza z powodu retoryki prezydenta Trumpa. Wczoraj Trump krytykował sojuszników za brak wsparcia podczas wojny z Iranem oraz powiedział, że Grenlandia powinna być kontrolowana przez USA, a nie Danię.

Dziś protokół z czerwcowego posiedzenia FOMC.

• Dziś poznamy protokół z czerwcowego posiedzenia FOMC, pierwszego pod wodzą Kevina Warsha. Nowy prezes mocno skrócił komunikat po posiedzeniu i nie przedstawił swoich prognoz średnioterminowych na wykresie dot-plot. Inwestorzy będą wczytywać się w minutes poszukując nowych elementów ze strony prezesa Fed, w tym wpływu zmian cen surowców energetycznych na inflację. Warsh akcentował konieczność przywrócenia stabilności cen i jego pierwsze wystąpienie zostało odebrane jako umiarkowanie jastrzębie.

 

 

Wiadomości krajowe

RPP pozostawi dziś stopy bez zmian i utrzyma nastawienie wait-and-see. Poznamy nową projekcję NBP.

• Podobnie jak rynek spodziewamy się, że Rada Polityki Pieniężnej (RPP) pozostawi dziś stopy procentowe Narodowego Banku Polskiego (NBP) bez zmian (główna nadal 3,75%). W ostatnich tygodniach rynek wycofał się z oczekiwań na zacieśnienie polityki pieniężnej w Polsce, a spadek inflacji do celu NBP w czerwcu przełożył się nawet na spekulacje, że bank centralny może obniżyć stopy procentowe jeszcze w tym roku.
• Oczekujemy, że NBP utrzyma politykę wait-and-see oczekując na napływ kolejnych danych z gospodarki. Ostatni spadek inflacji odzwierciedla głównie spadek cen ropy naftowej oraz zaskakująco silny spadek cen żywności. Jednocześnie inflacja bazowa pozostaje w okolicach 3%, a pełne wygaszenie programu CPN (Ceny Paliwa Niżej) wyraźnie podbiło ceny paliw na stacjach benzynowych na początku lipca. Lipcowa projekcja makroekonomiczna NBP prawdopodobnie przyniesie niewielką rewizję w dół ścieżki wzrostu gospodarczego i może pokazać niedostrzelenie celu inflacyjnego w średnim terminie (inflacje nieco poniżej celu NBP).
• W naszej ocenie rosną szanse, że następnym ruchem RPP może być obniżka stóp procentowych, ale nie należy jej oczekiwać w najbliższych miesiącach. Nasz bazowy scenariusz zakłada, że do końca tego roku stopy procentowe pozostaną be zmian. Ponowna reeskalacja konfliktu i skok cen ropy to argument, za ostrożnym łagodzeniem tonu RPP, Dodatkowo Rada da sobie czas na obserwacje inflacji w kolejnych miesiącach.

Rząd planuje ostatnią rewizję KPO, aby otrzymać pełną refundację w ramach ostatniego wniosku o płatność.

• Planowana przez rząd rewizja Krajowego Planu Odbudowy (KPO) przed zakończeniem jego „rzeczowej realizacji” 31 sierpnia 2026 ma na celu zminimalizowanie ryzyka otrzymania z Komisji Europejskiej (KE) niepełnej refundacji za ostatni wniosek o płatność. Poprzedni, ósmy, wniosek o płatność na kwotę PLN33,8mld został złożony przez Polskę 26 czerwca. Kolejny będzie ostatnim.

ME: Rząd jest gotowy powrócić do działań osłonowych w przypadku eskalacji sytuacji na Bliskim Wschodzie – Miłosz Motyka.

• Jeżeli dojdzie do radykalnej eskalacji sytuacji na Bliskim Wschodzie, to rząd będzie myślał nad działaniami osłonowymi na rynku paliw – powiedział minister energii Miłosz Motyka.

MRPiPS: Stopa bezrobocia spadła w czerwcu do 5,8%.

• Z szacunków Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) wynika, że stopa bezrobocia rejestrowanego obniżyła się w czerwcu do 5,8%z 5,9% w maju, a liczba bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy zmniejszyła się na przestrzeni miesiąca o 13tys. osób. 
• Szacunek stopy bezrobocia MRPiPS jest zgodny z naszą prognozą.

UNCTAD: Napływ BIZ do Polski obniżył się w 2025 do US$13,9mld.

• W 2025 napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) do Polski obniżył się do US$13,9mld z US$14,2mld w 2024 i US$29,9mld w 2023 – poinformowała agenda Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) do spraw handlu UNCTAD. Inwestycje polskich firm za granicą w 2025 wyniosły US$1,7mld vs. US$3,7mld w 2024.

Komentarz rynkowy

Rynek FX: Wzrost napięcia na Bliskim Wschodzie umocnił US$ w okolice 1,14/€. Złoty powyżej 4,30/€ tj. najsłabiej od blisko dwóch lat i traci na tle regionu. Dla rynku FX dziś ważny komunikat po posiedzeniu RPP.

• Wczorajsza europejska sesja nie przyniosła większych zmian obrazu sytuacji na głównej parze walutowej, ale rozpoczęcie przez siły zbrojne USA ostrzału celów w Iranie doprowadziło do wzrostów cen ropy naftowej i obaw o ponowną  eskalację konfliktu w Zatoce Perskiej. W efekcie €/US$ przesunął się w okolice 1,14 i może dziś testować  ten poziom wsparcia. Wybicie dołem z kanału 1,1400-1,1450/€ otworzyłoby przestrzeń do ruchu w okolice 1,1350/€. Kluczowym czynnikiem rządzącym wycenami €/US$ pozostaje geopolityka. Zwłaszcza w warunkach braku publikacji istotnych danych makroekonomicznych. Dzisiejsza publikacja minutes z czerwcowego posiedzenia FOMC będzie szczegółowo analizowane, pod kątem wiarygodności jastrzębiego przekazu Fed z czerwcowego posiedzenia. Aż 8 członków FOMC pokazało podwyżkę stóp, a nowy prezes Fed również brzmiał bardziej jastrzębio od oczekiwań, co w istotny sposób przyczyniło się do wzrostu dolara w ostatnich tygodniach. Na podstawie wypowiedzi po ostatnim posiedzeniu widzimy ograniczone ryzyko gołębiej niespodzianki w minutes Fed. Oczekujemy raczej potwierdzenia jastrzębiego przekazu, co powinno wspierać umocnienie dolara. Nie sądzimy jednak, aby doprowadziło to do wyraźnego dalszego wzrostu USD, ponieważ po słabszym raporcie z rynku pracy inwestorzy mogą  nie być skłonni do agresywnego podnoszenia oczekiwań dotyczących stóp procentowych (obecnie rynek wycenia ok. 35 pb obniżek do grudnia). Wciąż punktem uwagi inwestorów są  także oczekiwania na przyszłe decyzje Fed, które w istotnym stopniu uzależnione są od notowań ropy naftowej.
• Złoty tracił wczoraj ponownie, a doniesienia o amerykańskich atakach na irańskie cele przełożyły się na przełamanie ważnej bariery 4,30/€ i dziś rano złoty otwiera się na najsłabszych poziomach od blisko dwóch lat. Dziś inwestorzy będą śledzili wydźwięk komunikatu po decyzji Rady Polityki Pieniężnej (RPP) w sprawie stóp procentowych (nie oczekujemy ich zmian) oraz kształt ścieżki inflacji i prognozy wzrostu gospodarczego w lipcowej projekcji Narodowego Banku Polskiego (NBP). W przypadku, gdyby zostały one odebrane jako gołębie, to PLN może pozostać powyżej 4,30/€. Kolejny ważny poziom to okolice 4,3250/€. Ważny dla krótkoterminowych perspektyw złotego będzie również wydźwięk jutrzejszej konferencji prasowej prezesa Adama Glapińskiego. W ostatnich tygodniach złoty traci na tle walut regionu. Gołębia retoryka banku centralnego Węgier (NBH) ma ograniczony wpływ na forinta ze względu na silnie oczekiwania związane z integracją ze strefą  euro. Polska pozostaje jednak daleko od przyjęcia euro, dlatego ryzyko dalszego łagodzenia tonu przez NBP jest obecnie jednym z głównych czynników ryzyka dla PLN.

Rynek FI: Niepokojące wydarzenia na Bliskim Wschodzie podbijają rentowności obligacji. Inwestorzy będą  się wczytywać  w minutes FOMC.

• Po wczorajszym silnym odwecie USA na wcześniejszy atak rakietowy Iranu na dwa statki w Zatoce Perskiej, wydarzenia na Bliskim Wschodzie ponownie przejmują panowanie na rynku długu. Krzywa Treasuries przesunęła się istotnie w górę wczoraj, w drugiej części dnia (o 4pb na krótkim końcu i 7pb na długim) i dziś rentowności 2-latek wynoszą około 4,18%, a 10-latek 4,55%.. Dodatkowym czynnikiem negatywnym dla długu w USA była wypowiedź prezesa Fed z Nowego Jorku. John Williams ocenił, że rozwój sztucznej inteligencji może w krótkim okresie nawet zwiększać  presję cenową poprzez pobudzanie popytu inwestycyjnego i wzrost aktywności gospodarczej. To stoi w kontrze do wcześniejszych argumentów, że AI będzie szybko działać dezinflacyjnie poprzez wzrost produktywności.
• Dziś nie ma odczytów istotnych danych makro, ale będzie miała miejsce publikacja protokołu z czerwcowego posiedzenia FOMC pod wodzą Warsha. Inwestorzy będą w szczególności poszukiwać wyjaśnienia dlaczego aż 8 członków FOMC widziało podwyżkę stóp Fed w tym roku na wykresie dot-plot.
• Na rynku niemieckim rentowności przesunęły się wczoraj rano o około 4pb w reakcji na doniesienia o irańskich atakach na statki w rejonie Cieśniny Ormuz, a dziś rano o kolejne 6pb w reakcji na doniesienia o amerykańskim odwecie. Dziś rano 2-letnie Schatz otwierają się na poziomie 2,64%, a 10-letnie Bundy solidnie przebiły 3% i są notowane na 3,04%, poziomie niewidzianym od połowy czerwca. Niestabilna sytuacja na Bliskim Wschodzie może zachęcić EBC do kolejnej podwyżki stóp procentowych w tym roku, a instrumenty rynkowe wyceniają obecnie 31pb podwyżek do końca br., w poniedziałek wyceny te sięgały 21pb. Wydarzeniem politycznym w Europie była decyzja sądu francuskiego umożliwiająca start w wyborach prezydenckich Marine Le Pen z Frontu Narodowego, ale taki news nie stanowi już szoku dla inwestorów we francuskie papiery skarbowe. Powrót napięć politycznych wokół Marine Le Pen przypomina inwestorom o ryzyku ograniczonej skłonności do konsolidacji fiskalnej we Francji. W Europie dodatkowym czynnikiem ciążącym szczególnie na długim końcu krzywej są plany zwiększonej podaży obligacji skarbowych w Niemczech, związane z wyższymi potrzebami pożyczkowymi.
• Wczoraj krajowe obligacje nie oparły się globalnej presji na wzrost rentowności (około 5pb na krótkim końcu i 8pb na długim) i dziś rano te wzrosty są kontynuowane (około 2pb w górę na krótkim końcu i 5pb na długim) i dziś rano rentowności sięgają 4,12% dla 2-letnich papierów i prawie 5,40% dla 10-latek (najwyżej od prawie 2 tygodni). Wydarzeniem dnia dla rynku POLGBs będzie decyzja RPP ws. stóp procentowych, ale zdecydowana większość analityków (i my również) spodziewa się pozostawienia stóp bez zmian. Ciekawa będzie nowa projekcja inflacyjna i jutrzejsza konferencja prezesa NBP. Profesor Adam Glapiński może rozwinąć gołębi wątek, który pojawił się w ostatnich wypowiedziach kilku członków RPP, chyba że ponownie niestabilna sytuacja na Bliskim Wschodzie skutecznie go do tego zniechęci.