Serwis ekonomiczny ING

Wiadomości zagraniczne

Trwa amerykańskie uderzenie na Iran. 

• Centralne Dowództwo USA poinformowało, iż amerykańskie siły przeprowadziły kolejną serię ataków na cele w Iranie. Zbombardowano m.in. centra dowodzenia, stanowiska obrony przeciwlotniczej, zdolności rakietowe i bezzałogowe oraz obiekty nadzoru wybrzeża. Podobnie jak i  w poprzednich komunikatach, tak i obecnie podkreślono, że celem ataków jest ograniczanie zdolności Iranu do stwarzania zagrożenia dla marynarzy obsługujących statki handlowe przepływające przez cieśninę Ormuz.
• Dowództwo przekazało, że podczas wieczornej rundy ataków do rażenia celów w wielu lokalizacjach, w tym w mieście portowym Bandar Abbas, użyto precyzyjnej amunicji. Wcześniej w środę siły amerykańskie przeprowadziły z kolei 90-minutową falę uderzeń na stanowiska obrony wybrzeża oraz wyrzutnie pocisków manewrujących na wyspie Wielki Tunb. Wielki Tunb leży ponad 20 km na południe od irańskiej wyspy Keszm. Jest administrowany przez Iran jako część prowincji Hormozgan, jednak roszczenia do wyspy zgłaszają również Zjednoczone Emiraty Arabskie. Wyspa jest kluczowym punktem irańskiej obrony morskiej.
• Środa była piątym dniem z rzędu amerykańskich bombardowań celów w Iranie. Prezydent USA Donald Trump zapowiedział, że uderzenia będą kontynuowane do czasu zawarcia porozumienia przez Iran. Ponownie przy tym zagroził atakami na elektrownie i mosty Iranu. Ataki te miałyby rozpocząć się w przyszłym tygodniu.
• W środę wieczorem prezydent USA poinformował, że Iran pozwolił na opuszczenie kraju obywatelce USA uwięzionej przez reżim w 2024. Trump zaznaczył, że docenia ten gest Teheranu.
• Mimo trwających walk na Bliskim Wschodzie ceny ropy naftowej pozostają od wtorku dość stabilne. Dziś cena baryłki ropy naftowej Brent oscyluje wokół poziomu US$84,5/bbl.

Słabsza presja cenowa po stronie producentów w USA w czerwcu.

• Amerykański Departament Pracy poinformował, że ceny produkcji sprzedanej przemysłu (PPI) spadły w czerwcu w USA o 0,3%m/m, a  w ujęciu r/r wzrosły o 5,5%. Po wyłączeniu cen żywności i energii, indeks PPI wzrósł o 0,2% względem maja i  o 4,7% wobec czerwca roku ubiegłego. Rynkowy konsensus zakładał, że PPI pozostanie bez zmian m/m, a po wyłączeniu cen żywności i energii analitycy oczekiwali wzrostu o 0,3%m/m, wobec 0,6% (po korekcie z 1,1%) miesiąc wcześniej. W ujęciu r/r oczekiwano wzrostu PPI o 6,2% i wzrostu o 5,1% dla wskaźnika bazowego.

IEA: Popyt na minerały krytyczne podwoi się do 2040 roku.

• Z raportu „Global Critical Minerals Outlook 2026” Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) wynika, że światowy popyt na minerały krytyczne wykorzystywane w transformacji energetycznej niemal podwoi się do 2040 (w scenariuszu bazowym). Najsilniejszy wzrost dotyczyć będzie litu, którego zapotrzebowanie wzrośnie ponad trzykrotnie. Popyt na nikiel, grafit oraz metale ziem rzadkich zwiększy się o 50-90%, natomiast największy przyrost wolumenu odnotuje miedź, której zapotrzebowanie wzrośnie o około 7 mln ton do 2040.
• Według IEA głównym źródłem wzrostu pozostaną pojazdy elektryczne, magazyny energii, odnawialne źródła energii oraz rozbudowa sieci elektroenergetycznych. Agencja ocenia jednocześnie, że perspektywy podaży części surowców poprawiły się w porównaniu z wcześniejszymi prognozami. W przypadku miedzi przewidywana w 2035 luka podażowa zmniejszyła się z około 30% do około 25% dzięki nowym projektom wydobywczym. Korzystniej wygląda również sytuacja na rynku litu.
• Znacznie gorzej przedstawiają się perspektywy rynku kobaltu. IEA szacuje, że prognozowany deficyt podaży wzrósł z nieco ponad 15% do ponad 25% zapotrzebowania. Powodem są oczekiwane ograniczenia produkcji po wprowadzeniu restrykcji eksportowych przez Demokratyczną Republikę Konga, będącą największym producentem kobaltu na świecie.

Kraje UE apelują do KE o złagodzenie systemu ETS.

• Dziewięć krajów Unii Europejskiej (UE), w tym Polska, zwróciło się do Komisji Europejskiej (KE) o rewizję unijnego systemu handlu prawami do emisji dwutlenku węgla (ETS), argumentując, że obecne zasady zagrażają konkurencyjności europejskiego przemysłu. Jutro Komisja ma zaprezentować projekt reformy ETS-u. Reforma ma m.in. objąć zmianę limitu liczby uprawnień w obrocie rynkowym, po 2030 roku. Dodatkowo ma ona sprawić, że darmowe pozwolenia pokryją 78% emisji w przemyśle.
• Kraje domagające się zmian to: Bułgaria, Czechy, Estonia, Grecja, Węgry, Włochy, Polska, Rumunia i Słowacja. W ocenie tych krajów dążenie do całkowitej dekarbonizacji energetyki i przemysłu do 2039 grozi przenoszeniem produkcji poza UE.

Spadek produkcji przemysłowej strefy euro z maju.

• W maju produkcja przemysłowa strefy euro spadła o 0,2%m/m, po wzroście o 0,3%m/m w kwietniu (po rewizji). Rynek oczekiwał wzrostu o 0,3%m/m. W ujęciu rocznym produkcja skurczyła się o 1,2%r/r (oczekiwano -0,4%r/r), po wzroście o 0,4%r/r miesiąc wcześniej. Pomimo spadku poziom produkcji jest wyższy niż w lutym, kiedy wybuchła wojna na Bliskim Wschodzie, ale nie widać wyraźnych sygnałów odbicia. Spada produkcja trwałych dóbr konsumpcyjnych. Spadki produkcji odnotowano w Irlandii, Włoszech i Francji, podczas gdy wzrosty raportowały m.in. Niemcy i Hiszpania.

Stopy procentowe w Kanadzie bez zmian.

• Bank Kanady pozostawił referencyjną stopę procentową na poziomie 2,25%. Decyzja była zgodna z oczekiwaniami analityków. Stopy procentowe w Kanadzie pozostają bez zmian od października. W poprzednim cyklu obniżek Bank Kanady obniżył stopy procentowe łącznie o 275pb.

 

Wiadomości krajowe

Paliwa i żywność obniżyły inflację w czerwcu.

• GUS potwierdził wstępny szacunek czerwcowej inflacji na poziomie 2,5%r/r. Spadek z 3,1%r/r w maju zawdzięczamy głównie spadkom cen paliw (-7,4%m/m) oraz żywności i napojów bezalkoholowych (-0,7%m/m). W ujęciu rocznym wzrost cen paliw wyhamował z 12,3%r/r w maju do 5,3%r/r w czerwcu, co odjęło 0,4 pkt. proc. z rocznego wskaźnika inflacji. Z kolei w przypadku żywności i napojów w maju mieliśmy do czynienia z niewielkim wzrostem (0,5%r/r), a  w czerwcu już z deflacją (-0,2%m/m), co zredukowało inflację o kolejne 0,2 pkt. proc. Szacujemy, że inflacja bazowa z wyłączeniem cen żywności i energii obniżyła się w czerwcu do 3,0%r/r z 3,1%r/r w maju. Oficjalne dane o inflacji bazowej zostaną opublikowane dziś o 14:00 przez Narodowy Bank Polski (NBP).
• Spadkom cen żywności sprzyjały m.in. taniejące owoce i orzechy (-6,0%m/m) oraz warzywa (-2,4%m/m). Stabilne w ujęciu m/m były ceny mięsa i nabiału. Spadki cen produktów sezonowych są typowe dla miesięcy letnich, jednak w tym roku pojawiły się one wcześniej i maja głębszą skalę.
• Spadkom cen paliw sprzyjało zawieszenie broni między USA i Iranem w połowie czerwca i spadek cen ropy naftowej z okolic US$92/bbl na koniec maja do US$73/bbl na koniec czerwca.
• Spadek inflacji bazowej sugeruje, że wcześniejszy wzrost cen paliw nie generuje obecnie presji na wzrost cen innych towarów i usług. Trwa deflacja odzieży i obuwia w ujęciu r/r oraz m/m. Spadki obserwowaliśmy w niektórych kategoriach ściśle związanych z cenami paliw, gdzie wcześniej odnotowano wzrosty, takich jak usługi transportowe (-2,0%m/m), w tym transport lotniczy (-9,1%m/m).
• W kategorii „rekreacja i kultura”, która pokazywała wpływ szoku energetycznego i wcześniej dodawała do rocznej inflacji, nastąpiło odwrócenie tendencji. Roczne tempo wzrostu cen w tej kategorii hamuje, ponieważ sezonowy skok wycieczek (4,3%m/m) jest mniejszy niż przed rokiem, a także kontynuowana jest deflacja w kategoriach opisujących ceny towarów związanych z rekreacją i kulturą. 
• Z końcem czerwca wygasł program CPN (Ceny Paliw Niżej), a przywrócenie stawki VAT do 23% z 8% spowodowało, że w pierwszych dniach lipca ceny benzyny i oleju napędowego na stacjach benzynowych podskoczyły ok. 90gr/l. Dlatego też lipiec prawdopodobnie przyniesie wzrost inflacji.
• Według naszych prognoz do końca roku inflacja powinna kształtować się w przedziale 2,5-3,0%. Nie daje to podstaw do podwyżek stóp procentowych. Zwłaszcza przy braku efektów wtórnych czy utrzymujących się podwyższonych oczekiwań inflacyjnych po wzroście cen paliw w marcu.
• W lipcu prezes NBP dokonał kolejnego złagodzenia nastawienia, a łagodne podejście NBP odstaje od umiarkowanie jastrzębiego nastawienia innych banków centralnych (CNB, EBC, Fed), trochę ignorując odnowienie konfliktu na Bliskim Wschodzie. Późniejsze wypowiedzi członków RPP wzięły pod uwagę te nowe warunki. Dlatego w sytuacji rosnącej w nadchodzących miesiącach inflacji i utrzymującej się wysokiej niepewności co do rozwoju sytuacji na Bliskim Wschodzie nie widzimy miejsca na obniżki stóp procentowych w tym roku.
• Nasz scenariusz niezmiennie zakłada, że stopy Narodowego Banku Polskiego (NBP) nie ulegną w tym roku zmianie. Nie sądzimy, by w Radzie Polityki Pieniężnej (RPP) istniała obecnie większość za sugerowaną przez prezesa NBP Adama Glapińskiego obniżką stóp procentowych po wakacjach.

BIK: Liczba wniosków o kredyt mieszkaniowy wzrosła w czerwcu o 14,5%r/r.

• W czerwcu liczba wniosków o kredyt mieszkaniowy zwiększyła się o 14,5%r/r – wynika z danych Biura Informacji Kredytowej (BIK). Średnia wartość wnioskowanego kredytu wyniosła PLN506,64tys. (wzrost o 6,2%r/r), osiągając najwyższy poziom w historii. BIK zwraca uwagę, że część nowo zaciąganych kredytów jest związana z refinansowaniem tj. spłatą wcześniej zaciągniętych kredytów na gorszych warunkach.

BGK: Pierwsze umowy z FBiO mogą zostać podpisane pod koniec 3kw26.

• Pod koniec 3kw26 możliwe jest podpisanie pierwszych umów na pożyczki w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) – poinformował prezesa Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) Mirosław Czekaj. Bank otrzymał już pierwsze wnioski o wsparcie, a ich nabór ruszył 6 lipca.
• Na FBiO składa się część pożyczkowa na kwotę PLN16mld oraz część kapitałowa o wartości PLN7mld. Fundusz jest finansowany z Krajowego Planu Odbudowy (KPO).

RPP odrzuciła w czerwcu wniosek o podwyżkę stóp o 100pb.

• Rada Polityki Pieniężnej (RPP) odrzuciła w czerwcu wniosek Joanny Tyrowicz o podwyżkę stóp procentowych o 100pb.

MF: Po czerwcu deficyt budżetu państwa wyniósł PLN123,7mld.

• Deficyt budżetu państwa w połowie roku wyniósł PLN123,7mld z PLN271,7mld planowanych na cały rok – poinformowało Ministerstwo Finansów.
• Dochody z podatku VAT wzrosły o 0,2%r/r (PLN0,3mld), wpływy z akcyzy o 2,3%r/r (PLN1,0mld), a dochody z CIT o 24,2%r/r (PLN8,8mld).
• Wpływy z PIT w budżecie państwa były ujemne na kwotę PLN18,8mld z uwagi na przekazanie znaczących kwot dochodów z tego podatku na rzecz samorządów. Całkowite wpływy z tego podatku wyniosły PLN100,4mld i były o PLN11,2mld (12,5%) wyższe niż w pierwszej połowie 2025.
• Na koniec czerwca stan środków walutowych na rachunkach budżetowych wyniósł €23,2mld wobec €15,7mld na koniec maja.

MF sprzedało obligacje za PLN11,3mld.

• Na wczorajszym przetargu Ministerstwo Finansów (MF) sprzedało siedem serii obligacji o łącznej wartości PLN11,3mld (razem z aukcją dodatkową). Popyt wyniósł PLN13,2mld, a przedział oferty PLN7-13mld.

BGK zaoferuje dziś obligacje FPC za min. PLN0,5mld.

• Na zaplanowanym na dziś przetargu Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) zaoferuje do sprzedaży cztery serie obligacji na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 (FPC) za min. PLN0,5mld.

Komentarz rynkowy

Rynek FX: Umocnienie dolara zatrzymane, ale jednocześnie kurs €/US$ nie ma potencjału do wzrostu i tkwi w wąskim kanale horyzontalnym. Nasilające się walki na Bliskim Wschodzie nie wpływają obecnie na ceny ropy naftowej, a tym samym na wartość dolara.

• Ruchy kursu €/US$ pozostają ograniczone. Mimo dwóch z rzędu sesji wzrostowych notowania wciąż tkwią w zaledwie centowym przedziale wahań 1,1370-1,1468. W naszej ocenie niewykluczone, iż ten tydzień nie przyniesie wybicia ze wspomnianego pasma zmienności. Po wtorkowej publikacji danych inflacyjnych z USA i wystąpieniu Kevina Warsha w Kongresie kalendarium wydarzeń makroekonomicznych nie jest już tak interesujące. Co więcej, mimo trwającego uderzenia USA na Iran sytuacja na rynku ropy naftowej pozostaje w ostatnich dniach relatywnie stabilna. O ile obecnie kursu €/US$ bliższy jest ataku na górne ograniczenie wspomnianego kanału, tak uważamy, iż piątkowa sesja może przynieść taktyczne umocnienie dolara wynikające z chęci ograniczania ryzyka przed weekendem w związku z dynamiką sytuacji na Bliskim Wschodzie. Na czasowe zrównoważenie rynku €/US$ wskazuje także analiza techniczna. Niewykluczone zatem, iż na powrót zmienności poczekać będziemy musieli aż do przyszłego tygodnia, gdy decyzję w sprawie stóp procentowych podejmie Europejski Bank Centralny.
• Zatrzymanie umocnienia dolara spowodowane złagodzeniem oczekiwań wobec podwyżek Fed, pomogło walutom CEE, ale w przypadku złotego to oznacza zatrzymanie osłabienia, podczas gdy HUF i CZK mogą bardziej dynamicznie zyskiwać. Kurs €/PLN konsekwentnie „zadomawia się” wokół poziomu 4,3250 . Wobec braku istotnych wydarzeń lokalnych i krajowych a także stabilizacji cen ropy naftowej polska waluta nie ma argumentów za kontynuacją niedawnej rundy osłabienia. Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, iż nawet w takich okolicznościach korekta techniczna (spadek kursu €/PLN) jest wstrzymywana, co wciąż utrzymuje możliwość ataku na poziom 4,35 w przypadku pogorszenia nastrojów globalnych. Póki co jednak, złoty tkwi wokół wspomnianego poziomu 4,3250  czym negatywnie wyróżnia się na tle np. czeskiej korony, która wsparta oczekiwaniami na podwyżki stóp procentowych zyskuje na wartości.

Rynek FI: Rynek długu USA pozostaje pod wrażeniem wtorkowej niespodzianki w danych inflacyjnych. Tym bardziej, iż po stronie niższej inflacji zaskoczyły wczoraj także dane PPI.

• Echo inflacyjnej niespodzianki we wtorkowych danych z USA utrzymuje się na rynku US Treasuries. Wczoraj inwestorzy dalej ograniczali swoje oczekiwania na zacieśnianie polityki pieniężnej przez Fed w najbliższych miesiącach. Najnowszym wsparcie w tym trendzie by wynik niższej od oczekiwań inflacji PPI z USA, której niektóre komponenty są przenoszone także w danych o inflacji PCE. W rezultacie przekonanie o wzroście stóp procentowych o 50bp w perspektywie pół roku ograniczyło się do niemal jednej podwyżki. W konsekwencji trend zniżki dochodowości kontynuowały obligacje wzdłuż całej krzywej USA. Ruchy obligacji nie są jednak analogiczne do zmian we wspomnianych oczekiwaniach dotyczących Fed. O ile rynek wykasował około 25bp zacieśniania monetarnego, tak krótki koniec krzywej (najbardziej wrażliwy na potencjalne zmiany stóp procentowych) obniżył się od wtorku o ledwie o ok. 13bp. W naszej ocenie wynika to z wciąż solidnej tzw. realnej dochodowości powiązanej z solidnymi wynikami amerykańskiej gospodarki. Z tego powodu dzisiejszym makroekonomicznych wydarzeniem dnia będzie odczyt sprzedaży detalicznej z USA.
• O ile rentowność obligacji na rynku USA maleje, tak POLGBs bardziej naśladują ruchy Bunda, gdzie widzimy wzrostowe tendencje. W przypadku polskiej krzywej oznacza to oscylowanie 10-latki wokół poziomu 5,50% tj. niemal miesięcznego maksimum. Tym samym rynkowa wiara w możliwość obniżki stóp procentowych w Polsce „po wakacjach”, którą zainicjowało ubiegłotygodniowe wystąpienie Adama Glapińskiego okazała się krótkotrwała. 
• Wydarzeniem środy na rynku pierwotnym był średnio udany przetarg sprzedaży obligacji, na którym Ministerstwo Finansów pozyskało nieco ponad PLN11mld (uzupełnione o PLN0,3mld na przetargu dodatkowym), przy popycie przekraczającym PLN13,18mld oraz rentowności sprzedanych papierów nieco ponad rynek wtórny. Oznacza, to niewypełnienie maksymalnej puli wynikającej z planu podaży. Spośród siedmiu sprzedanych serii długu (OK0129, NZ0331, PS0731, DS1034, DS0436 i NZ0936 i WS0437) kolejnym raz największym powodzeniem cieszył się papier PS0731. Liczymy, iż podczas kolejnych przetargów popyt ze strony inwestorów może okazać  się mocniejszy w związku z zapadającą za nieco ponad tydzień obligacją  DS0726, gdzie do wykupu pozostaje ponad PLN32,2mld. Dziś dług zaoferuje Bank Gospodarstwa Krajowego.