Serwis ekonomiczny ING

Wiadomości zagraniczne

Walki na Bliskim Wschodzie zaostrzają się, a wymiana ognia przypomina pełnoskalowy konflikt sprzed podpisania MoU. Możliwy dalszy wzrost cen ropy.

·       Centralne Dowództwo USA (CENTCOM) poinformowało, że amerykańskie siły zakończyły dziewiątą z kolei noc ataków na Iran. Najnowsza fala uderzeń trwała trzy godziny. Irańskie media relacjonują, że w różnych częściach kraju słychać było dźwięki eksplozji. Dowództwo USA podało, że podlegające mu siły zaatakowały irańskie centra dowodzenia wojskowego, stanowiska obrony przeciwlotniczej i nadzoru wybrzeża, zdolności morskie, miejsca rozmieszczenia i odpalania rakiet oraz dronów, a także sieci łączności.

·       Według irańskiej agencji IRNA Teheran odpowiedział wystrzeleniem pocisków we wrogie cele, a ambasada USA w Bahrajnie ostrzegła, że posiada informacje wskazujące na to, że Iran może planować uderzenia na pewne lokalizacje w centrum stołecznej Manamy. Zaapelowano do Amerykanów w tym kraju, by zachowali ostrożność.

·       Do sytuacji w Iranie odniósł się sekretarz stanu USA Marco Rubio stwierdzając, iż „Stany Zjednoczone zawsze pozostają otwarte na rozwiązanie dyplomatyczne. Wielokrotnie podejmowaliśmy próby rozmów z Iranem i będziemy je kontynuować. Jeśli pojawi się możliwość dialogu, z zadowoleniem ją wykorzystamy". Szef amerykańskiej dyplomacji przyznał ponadto, że "Iran nadal wysyła sygnały, że chce rozmawiać i negocjować, ale odpowiadamy na jego działania. A jego działania polegają na wystrzeliwaniu rakiet i wysyłaniu dronów przeciwko statkom, także dziś wieczorem".

·       Wcześniej w niedzielę prezydent Donald Trump powiedział, że w nocy z niedzieli na poniedziałek siły zbrojne USA ponownie przeprowadziły silne uderzenia na cele w Iranie, by uhonorować poległych na Bliskim Wschodzie amerykańskich żołnierzy.

·       Dwóch wojskowych USA zginęło, a jeden został uznany za zaginionego w następstwie piątkowego irańskiego ataku balistycznego i dronowego na bazę lotniczą w Jordanii. W niedzielę na miejscu znaleziono niezidentyfikowane szczątki ludzkie. Trwa proces ich identyfikacji - przekazało wojsko. CENTCOM powiadomił też w niedzielę, że jeden amerykański żołnierz zginął, a drugi został ranny w sobotę na północy Iraku w trakcie kontrolowanej detonacji niewybuchu pochodzącego z zestrzelonego irańskiego drona-kamikadze.

·       Dziennik Washington Post napisał, że w niedzielę nasilała się wymiana ataków na obiekty cywilne i wojskowe, a Stany Zjednoczone i Iran zbliżyły się do pełnoskalowego konfliktu. "Stany Zjednoczone przygotowują się na szerszy konflikt" – powiedział jeden z amerykańskich urzędników zaznajomiony z wewnętrznymi rozmowami w administracji. Źródło gazety zaznaczyło jednak, że rozszerzenie działań USA będzie ograniczone z powodu kurczących się zapasów środków obrony powietrznej i amunicji dalekiego zasięgu, a także brak wystarczających możliwości szybkiego skierowania dodatkowych liczby żołnierzy i samolotów do tego regionu.

·       O możliwym zintensyfikowaniu działań zbrojnych może też świadczyć wysyłanie na Bliski Wschód przez USA kolejnych samolotów bojowych: myśliwców F-16 z Niemiec oraz F-35 stacjonujących w Wielkiej Brytanii - podkreśliły w niedzielę amerykańskie media. Do regionu przerzucane są też powietrzne tankowce.

·       Cena ropy wzrosła powyżej US$90/bbl, a gazu ziemnego (TTF 1M) do €57/MWh. Naszym zdaniem ropa może dalej drożeć, a krótkoterminowa sytuacja podażowo-popytowa jest niekorzystna. Świadomość inwestorów, że w przypadku zakończenia konfliktu rynek szybko może powrócić do nadpodaży w 2027 roku, powoduje że obecnie skoki cen ropy są wolniejsze niż w pierwszej fazie kryzysu.

Kraje Bliskiego Wschodu opracowują alternatywne projekty infrastrukturalne mające ominąć Cieśninę Ormuz.

·       Stany Zjednoczone i pięć innych państw opracowują program, który ma na celu przeniesienie transportu morskiego na trasy alternatywne wobec cieśniny Ormuz. Wysłannik prezydenta USA do Syrii i Iraku Thomas Barrack przekazał podczas posiedzenia amerykańsko-irackiej izby handlowej w Waszyngtonie, że Stany Zjednoczone pracują nad tym programem wspólnie z Syrią, Jordanią, Turcją, Libanem i Egiptem - państwami położonymi na zachód i północ od Ormuzu. Nowa inicjatywa ma rozwinąć się w pełni w ciągu dwóch lat i sprawić, że znaczenie strategiczne cieśniny wyraźnie się zmniejszy - poinformowała w sobotę syryjska agencja prasowa SANA. Ma to zostać osiągnięte dzięki przejściu z modelu transportu morskiego realizowanego wąskimi szlakami wodnymi na trasy alternatywne - zapowiedział przedstawiciel władz USA.

·       W piątek rząd Iraku podpisał dziesiątki umów z zachodnimi firmami naftowymi, w tym pozwalających Bagdadowi na eksport ropy z pominięciem cieśniny Ormuz - przekazała agencja Reutera. Irak i Syria podpisały umowę o współpracy w sprawie odbudowy nieczynnego od dawna rurociągu, biegnącego z bogatego w ropę regionu Kirkuk w północnym Iraku do syryjskiego portu Banijas nad Morzem Śródziemnym. Iracka agencja prasowa poinformowała, że ten projekt zrealizuje amerykańska firma energetyczna Chevron. Departament Stanu USA oświadczył, że rurociąg będzie miał początkową przepustowość 2 mln baryłek ropy naftowej dziennie. Amerykański resort dyplomacji nazwał to przedsięwzięcie „kluczowym korytarzem energetycznym, łączącym iracką produkcję ropy z śródziemnomorskimi rynkami eksportowymi”.

Komisja Europejska przedstawiła reformę europejskiego systemu ETS.

·       Przedstawiona w piątek przez Komisję Europejską (KE) reforma europejskiego systemu handlu uprawnieniami do emisji dwutlenku węgla (EU ETS) zakłada m.in. (1) wolniejsze zmniejszanie puli uprawnień do emisji po 2030 roku, (2) zwiększenie liczby darmowych uprawnień dla przemysłu (3) przedłużenie funkcjonowania Funduszu Modernizacyjnego, (4) powołanie nowego instrumentu wspierającego dekarbonizację w przemyśle (ETS Investment Booster), (5) obowiązek przeznaczania co najmniej 50% przychodów ze sprzedaży uprawnień ETS na transformację energetyczną, (6) zawieszenie mechanizmu unieważniania uprawnień w ramach Rezerwy Stabilności Rynkowej (MSR, Market Stability Reserve) powyżej progu 400 milionów oraz obniżenie wskaźnika przekazywania nadpodaży uprawnień do MSR, (7) włączenie trwałego usuwania dwutlenku węgla (CCS, Carbon Capture and Storage) do systemu EU ETS.

·       Kraje UE mają przeznaczać co najmniej 50% przychodów z ETS na transformację energetyczną. Z szacunków KE wynika, że dotychczas kraje wydatkowały ok. 5% przychodów z ETS na dekarbonizację.

·       Proponowana reforma nie oznacza odejścia od celu neutralności klimatycznej Unii Europejskiej (UE) do 2050, ale zapowiada złagodzenie ścieżki dochodzenia do tego celu oraz wsparcie dla przemysłu i państw o niższych dochodach. Ogranicza ona nieco ryzyko gwałtownego wzrostu cen uprawnień po 2030.

W tym tygodniu poza przebiegiem konfliktu USA – Iran, inwestorzy śledzić będą decyzję Europejskiego Banku Centralnego.

·       Rozpoczynający się tydzień na gruncie makroekonomicznym zdominowany będzie przez wynik posiedzenia Europejskiego Banku Centralnego. Przypomnijmy, iż w obawie o rozlanie się inflacji motywowanej wysokimi cenami energii (pokłosie sytuacji na Bliskim Wschodzie) bank postanowił w czerwcu podwyższyć stopy procentowe o 25bp (depozytowa wzrosła do 2,25%) i uzależnić swoje dalsze poczynania od napływających informacji. O ile sytuacja na rynku ropy naftowej pozostaje niesprzyjająca (cena baryłki Brent wzrosła dziś do poziomu US$90), tak niedawne odczyty inflacyjne ze strefy euro przyniosły nieznacznie złagodzenie presji cenowej. Niewykluczone zatem, iż w czwartek EBC pozostawi stopy procentowe bez zmian, lecz pozostawi otwarte drzwi do kolejnej podwyżki, której spodziewamy się we wrześniu.

 

Wiadomości krajowe

Dziś poznamy czerwcowe dane z przemysłu, budownictwa i rynku pracy.

·       Dziś o 9:30 GUS opublikuje serię danych za czerwiec, które pozwolą lepiej ocenić stan koniunktury w 2kw26. Jeżeli zrealizują się nasze optymistyczne prognozy, to może się okazać, że wzrost PKB w ubiegłym kwartale był wyższy niż w 1kw26, pomimo wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie.

·       Dziś poznamy dane o aktywności sektora przemysłowego. Prognozujemy, że produkcja przemysłowa wzrosła w czerwcu o 9,2%r/r (konsensus: 7,2%), po wzroście o 4,1%r/r w maju. Pomimo wyraźnego spadku wskaźnika PMI w polskim przetwórstwie, spodziewamy się solidnych danych o aktywności sektora przemysłowego. Sprzyjał temu m.in. korzystny układ kalendarza (1 dzień roboczy więcej niż przed rokiem) i niska baza z czerwca 2025, kiedy część branż przetwórstwa odnotowała słabe wyniki produkcyjne. Wskaźnik PPI powinien wskazywać na inflację cen producentów, po wielu kwartałach deflacji, jednak po skokowym wzroście w marcu i kwietniu, wzrost cen zatrzymał się w maju i czerwcu. W efekcie spodziewamy się, że roczne tempo wzrostu PPI wyhamowało w czerwcu do 1,7%r/r (konsensus: 1,6%) z 2,4%r/r w maju.

·       Dziś poznamy także dane z budownictwa. Według naszych prognoz produkcja budowlano-montażowa zwiększyła się w ubiegłym miesiącu o 4,9%r/r (konsensus: 5,0%) vs. 3,9%r/r w maju. Budownictwo odrabia straty z początku roku, kiedy niekorzystne warunki pogodowe (niskie temperatury i opady śniegu) uniemożliwiły prowadzenie prac budowlanych. Solidnemu odczytowi powinien sprzyjać układ dni roboczych oraz ambitny harmonogram projektów finansowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO), którego realizacja szybko zbliża się do końca. Inwestycje publiczne powinny wspierać aktywność budowlaną w obszarze infrastruktury, a nawis niesprzedanych mieszkań może ograniczyć wznoszenie budynków w obszarze mieszkaniowym.

·       Również dziś ukażą się dane z rynku pracy. Nasze prognozy wskazują, że przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wzrosło w czerwcu o 6,5%r/r (konsensus: 5,5%), wobec wzrostu o 5,8%r/r w maju. Tempo wzrostu płac znajduje się w spadkowym trendzie, jednak wyższa niż przed rokiem liczba dni roboczych może popchnąć roczne tempo wzrostu wynagrodzeń na wyższe poziomy niż w poprzednich dwóch miesiącach. Nie zmienia to faktu, że sytuacja na rynku pracy jest mniej napięta niż w przeszłości, presja płacowa osłabła, a wzrost wynagrodzeń nie jest już źródłem niepokoju dla Rady Polityki Pieniężnej (RPP) w zakresie generowania presji inflacyjnej. Prognozujemy, że przeciętne zatrudnienie w przedsiębiorstwach obniżyło się w czerwcu o 0,8%r/r (konsensus: -0,9%), po spadku o 0,9%r/r w maju. Spadek zatrudnienia utrzymuje się w ujęciu rocznym, ale spodziewamy się niewielkiego wzrostu liczby etatów względem maja.

·       W środę poznamy dane o handlu. Prognozujemy, że sprzedaż detaliczna towarów wzrosła w czerwcu o 5,0%r/r (konsensus: 5,1%), po wzroście o 3,0%r/r miesiąc wcześniej. Nastroje konsumenckie obniżyły się w marcu i kwietniu, po skokowym wzroście cen paliw, jednak w kolejnych miesiącach poprawiały się. W efekcie spodziewamy się solidnego popytu na dobra trwałego użytku. Podwyższona zmienność dynamiki sprzedaży detalicznej w ostatnich miesiącach wynikała z innego niż przed rokiem układu w czasie wydatków wielkanocnych oraz fluktuacji popytu na paliwa warunkach wzrostu cen ropy naftowej. Spodziewamy się, że ogłoszenie w wygaszania od połowy czerwca programu CPN (Ceny Paliwa Niżej) podbiło sprzedaż paliw w drugiej części miesiąca, gdyż kierowcy budowali zapasy w obawie o wzrost cen. Przywrócenie podstawowej stawki VAT na paliwa podbiło detaliczne ceny benzyny o ok. 90g/l na początku lipca.

RPP: Lipcowa projekcja NBP sugeruje obniżkę stóp, może jeszcze w 2026 – Gabriela Masłowska.

·       Projekcja Narodowego Banku Polskiego (NBP) z lipca bardziej wskazuje na perspektywę kolejnego ruchu jako obniżki stóp, prawdopodobnie jeszcze w 2026, ale o ile sytuacja się nie zmieni, byłaby to jedna obniżka – powiedziała Gabriela Masłowska z Rady Polityki Pieniężnej (RPP). W ocenie Masłowskiej odpowiednie jest obecnie ostrożne gołębie nastawienie Rady, gdyż z dużym prawdopodobieństwem inflacja pozostanie w paśmie dopuszczalnych odchyleń od celu NBP w najbliższych dwóch latach, a tempo wzrostu płac słabnie. Związane z szokiem podażowym spowolnienie aktywności gospodarczej również nie będzie sprzyjać inflacji.

·       W naszej ocenie niepewność związana z rozwojem sytuacji na Bliskim Wschodzie nie pozwoli na obniżki stóp procentowych i do końca 2026 pozostaną one bez zmian. Zwłaszcza, że najbliższe miesiące najprawdopodobniej upłyną pod znakiem rosnącej inflacji.

Inflacja HICP spadła w czerwcu do 3,0%r/r.

·       Inflacja mierzona zharmonizowanym wskaźnikiem cen konsumenckich (HICP) obniżyła się w czerwcu do 3,3%r/r z 3,0%r/r w maju.

Premier Donald Tusk: Nie można ciągle finansować z budżetu niskich cen paliw.

·       Z budżetu nie możemy bez końca łożyć na utrzymanie niskich cen paliw, a jego wytrzymałość ma swoje granice – powiedział premier Donald Tusk.

·       Program CPN (Ceny Paliwa Niżej), który obejmował niższe stawki akcyzy i VAT na paliwa i obowiązywał od kwietnia, został wygaszony z końcem czerwca

Komentarz rynkowy

Rynek FX: Presja na mocniejszego dolara utrzymuje się za sprawą rozszerzającego się konfliktu na Bliskim Wschodzie. Decyzja Europejskiego Banku Centralnego najważniejszym wydarzeniem w kalendarium tygodnia. Uważamy, iż EBC utrzyma stopy procentowe, co może dodatkowo wspierać spadek kursu €/US$.

·       Mimo zaostrzającego się konfliktu na Bliskim Wschodzie i drożejącej ropy naftowej kurs €/US$ pozostaje w centowym przedziale wahań 1,1370 – 1,1468. Uważamy jednak, iż ten tydzień niesie ze sobą większe prawdopodobieństwo prób wybicia dołem ze wskazywanego trendu horyzontalnego. Źródłem presji na umocnienie dolara w naszej ocenie będzie dalsze pogorszenie nastrojów rynkowych (risk-off), a  o słabości euro decydować może wspomniana presja na wzrost cen surowców energetycznych. Gospodarka strefy euro jest bowiem bardziej niż USA wrażliwa na destrukcyjny wpływ wysokich cen ropy naftowej, czy gazu ziemnego, co będzie dodatkowo pogarszało – i tak już nienajlepsze – perspektywy czołowych gospodarek Europy Zachodniej. Co więcej, uważamy, iż w tym tygodniu Europejski Bank Centralny utrzyma stopy procentowe (spodziewamy się podwyżki we wrześniu), co nie poprawi pozycji euro w panującej obecnie na rynkach walutowych strategii inwestycyjnej opartej o carry trade. Podsumowując, podtrzymujemy naszą ocenę, że ryzyka utrzymują się obecnie po stronie mocniejszego dolara.

·       Kurs €/PLN utrzymuje się w okolicy poziomu 4,33 ale już piątkowa sesja – mimo niewielkich wahań dolara, czy ropy naftowej - przyniosła (nieskuteczną) próbę ataku na 4,35. Konsekwentnie odczytujemy to jako wyraz słabości złotego, stąd obecny - niesprzyjający braniu ryzyka - rozwój sytuacji na Bliskim Wschodzie może w naszej ocenie przynieść kolejne próby wyniesienia €/PLN na wyższe poziomy. Tym bardziej, iż złotemu nie pomagają dziś wypowiedzi Gabrieli Masłowskiej z Rady Polityki Pieniężnej, która – wzorem wypowiedzi prezesa Narodowego Banku Polskiego – uważa, że jeszcze w tym roku może dojść do obniżki stóp procentowych.

·       Poranny, mocny zestaw danych z krajowej gospodarki (produkcja przemysłowa i budowlano-montażowa, płace, zatrudnienie, inflacja PPI) powinien zrównoważyć gołębi przekaz z lipcowego posiedzenia RPP oraz oczekiwania na obniżki stóp NBP i nieco wesprzeć PLN.

Rynek FI: Drożejąca ropa naftowa determinuje wzrostowe ruchy rentowności na rynkach obligacji. Łagodne komentarze Gabrieli Masłowskiej z Rady Polityki Pieniężnej nie zmienią kierunku zmian POLGBs.

·       Początek nowego tygodnia przynosi wzrosty dochodowości obligacji na rozwiniętych rynkach. Źródłem presji na spadek cen jest zaostrzanie się konfliktu na Bliskim Wschodzie a  w konsekwencji i drożejące surowce energetyczne. W przypadku krzywej amerykańskiej najszybciej rośnie rentowność krótkiego końca, co odzwierciedla proinflacyjne obawy i decyduje o niewielkim wypłaszczeniu krzywej. Tym bardziej, iż wrażliwość na wysokie poziomy inflacji podkreśla coraz więcej przedstawicieli Fed. O ile temat wydarzeń wokół Iranu pozostanie istotnym elementem decydującym o ruchach obligacji bazowych, tak sytuację uzupełni czwartkowe posiedzenie Europejskiego Banku Centralnego. Spodziewamy się na nim utrzymania stóp procentowych (podwyżki oczekujemy we wrześniu), co może nieco studzić presję na wzrost dochodowości Bunda płynącą z rynków surowcowych. Prawdopodobnie prezes ECB utrzyma uzależnienie decyzji ws stóp od napływających danych, co utrzyma wrażliwość rynku Bunda na bieżące informacje.

·       Nowy tydzień przyniesie w naszej ocenie próbę naśladowania ruchów rynków bazowych, co oznacza, powrót presji na wyższe rentowności. Dochodowość długiego końca krajowej krzywej prawdopodobnie wybije się powyżej poziomu 5,60%. Mimo dzisiejszych gołębich wypowiedzi przedstawicielki Rady Polityki Pieniężnej uważamy, iż ich wpływ na rynek POLGBs będzie jedynie przejściowy. Inwestorzy obecnie większą wagę przywiązują do wydarzeń globalnych i drożejącej ropy naftowej, co może w naszej ocenie oznaczać powrót do rynkowego wyceniania podwyżki stóp procentowych w Polsce nawet wobec wspomnianych łagodnych komentarzy Gabrieli Masłowskiej. Zbliżające się duże wykupy długu działają stabilizująca na rentowności polskich obligacji.